Động từ cơ bản
ru-verbs / u-verbs / する・来る
Nhận diện và phân loại mọi động từ tiếng Nhật. Việc phân biệt động từ ru / động từ u / bất quy tắc quyết định cách mọi phép chia sau này hoạt động.
Một động từ đứng một mình đã là một câu hoàn chỉnh
Tiếng Nhật chỉ cần một động từ là đủ. 「食べる」 đứng một mình đã là một câu trọn vẹn, với chủ ngữ là bất cứ ai mà ngữ cảnh ngụ ý — "tôi ăn", "cô ấy ăn" hoặc "họ ăn". Khác với tiếng Anh, động từ không cần phải gắn với một chủ ngữ được nêu ra.
Ba nhóm động từ
Mỗi động từ tiếng Nhật thuộc về một trong ba nhóm: ru-verb, u-verb, hoặc một trong hai động từ bất quy tắc (する, 来る). Nhóm của mỗi động từ là cố định và quyết định cách hình thành mọi biến đổi về sau — phủ định, thì quá khứ, thể lịch sự.
Ru-verb
Ru-verb luôn kết thúc bằng る, với âm tiết đứng trước る thuộc hàng い (き・し・ち・に・ひ・み・り) hoặc hàng え (け・せ・て・ね・へ・め・れ). Ví dụ: 食べる (たべる), 見る (みる), 寝る (ねる), 出る (でる).
U-verb
U-verb kết thúc bằng bất kỳ âm /u/ nào — う, く, ぐ, す, つ, ぬ, ぶ, む, hoặc る. Khi một u-verb kết thúc bằng る, âm tiết đứng trước thuộc hàng あ・う・お. Ví dụ: 飲む (のむ), 買う (かう), 待つ (まつ), 売る (うる).
Những u-verb trông giống ru-verb
Có một nhóm nhỏ u-verb kết thúc bằng -iru hoặc -eru và trông y hệt ru-verb. Chúng cần phải học thuộc: 帰る (かえる, về nhà), 切る (きる, cắt), 知る (しる, biết), 入る (はいる, đi vào), 走る (はしる, chạy). Khi không chắc chắn, hãy tra từ điển.
Hai động từ bất quy tắc: する và 来る
する ("làm") và 来る (くる, "đến") không theo khuôn mẫu nào và phải học thuộc cho từng thể. する còn được dùng để tạo các động từ ghép như 料理する ("nấu ăn") và 勉強する ("học tập").
Từ vựng trong bài học này
Về động từ tiếng Nhật — ru-verb, u-verb và động từ bất quy tắc
Trong tiếng Nhật, một động từ đơn lẻ có thể là cả một câu — 「食べる」 nghĩa là "(ai đó) ăn" mà không cần chủ ngữ. Trước khi có thể chia bất cứ gì, bạn phải biết nhóm của động từ, vì nhóm quyết định mọi thể về sau. Mỗi động từ thuộc một trong ba loại: ru-verb, u-verb, hoặc một trong hai động từ bất quy tắc duy nhất, する ("làm") và 来る ("đến"). Một nhóm nhỏ u-verb kết thúc bằng -iru hoặc -eru và ngụy trang thành ru-verb, nên những từ đó cần phải học thuộc. Nắm vững các nhóm này là bước quan trọng nhất trong ngữ pháp cốt lõi JLPT N5.
Các câu hỏi thường gặp
Ba loại động từ tiếng Nhật là gì?
Mỗi động từ tiếng Nhật là một ru-verb, một u-verb, hoặc một trong hai động từ bất quy tắc (する và 来る). Nhóm mà bạn gán cho một động từ quyết định cách bạn tạo thể phủ định, quá khứ, lịch sự và mọi biến đổi khác.
Làm sao để phân biệt ru-verb với u-verb?
Ru-verb kết thúc bằng る với âm tiết đứng trước thuộc hàng い hoặc hàng え (たべる, みる). U-verb kết thúc bằng bất kỳ âm /u/ nào — う, く, ぐ, す, つ, ぬ, ぶ, む, hoặc る. Nếu một động từ kết thúc bằng る nhưng âm đứng trước không phải là い/え, thì đó là một u-verb.
Hai động từ bất quy tắc là gì?
する ("làm") và 来る (くる, "đến"). Chúng không theo khuôn mẫu của ru-verb hay u-verb, nên các thể của chúng phải học thuộc riêng lẻ — nhưng chỉ có hai từ, và chúng xuất hiện liên tục.
Tại sao một số u-verb lại trông giống ru-verb?
Một số ít u-verb kết thúc bằng -iru hoặc -eru — ví dụ はいる (đi vào) và かえる (trở về) — đúng y như hình dạng của một ru-verb. Không có quy tắc nào cho những từ này; chúng đơn giản phải được học thuộc như là u-verb.
Tôi có thực sự cần học các nhóm động từ không?
Có — đó là nền tảng cho mọi thứ. Thể phủ định, quá khứ, thể te và các thể lịch sự đều bắt nguồn từ nhóm động từ, nên thời gian bỏ ra để phân loại động từ ngay bây giờ sẽ giúp bạn tránh bối rối trong mọi bài học về sau.
Ghi công
Các bài học này tuân theo cấu trúc, trình tự và cách tiếp cận ngữ pháp trước của Tae Kim's Guide to Learning Japanese. Chúng tôi biết ơn Tae Kim vì đã cung cấp hướng dẫn của ông một cách miễn phí; những lời giải thích ở đây là cách kể lại của riêng chúng tôi, và các bài luyện tập tương tác là nguyên gốc của trang web này.