Mệnh đề quan hệ

Đặt một mệnh đề động từ ngay trước một danh từ và nó trở thành mệnh đề quan hệ — không cần từ "mà" ở giữa. 「たべる ひと」 = "người mà ăn." 「たべた ひと」 = "người mà đã ăn." 「たべない ひと」 = "người mà không ăn." 「たべなかった ひと」 = "người mà đã không ăn."

Bất cứ thứ gì nằm bên trong mệnh đề — tân ngữ, địa điểm, thời gian — đều giữ nguyên trợ từ của nó, giống hệt như trong một câu hoàn chỉnh. 「えいが を みた ひと」 = "người mà đã xem một bộ phim." 「がっこう に いく がくせい」 = "học sinh mà đến trường." Hãy đọc mệnh đề từ động từ ngược trở lại để biết mỗi danh từ đang làm gì.

「じゃない」, 「だった」, 「じゃなかった」 bổ nghĩa cho danh từ tiếp theo giống như cách động từ làm. 「がくせい じゃない ひと」 = "người mà không phải là học sinh." 「せんせい だった ひと」 = "người mà đã từng là giáo viên." 「だ」 ở dạng thường là ngoại lệ duy nhất: hãy bỏ nó đi (để nối danh từ với danh từ, dùng 「の」) hoặc, với tính từ đuôi な, dùng 「な」 như ở L3.

Việc lồng một mệnh đề vào không làm thay đổi trật tự từ trong tiếng Nhật ở cấp độ ngoài cùng — động từ chính vẫn neo giữ câu ở cuối. 「えいが を みた ひと は がっこう に いった」 = "người mà đã xem bộ phim đã đến trường." Bên trong mệnh đề thì trật tự tự do; chính các trợ từ, chứ không phải vị trí, cho bạn biết ai làm gì.

Tiếng Nhật không mượn các đại từ quan hệ như tiếng Anh. Bản thân mệnh đề chính là thành phần bổ nghĩa, và danh từ mà nó đứng trước chính là từ trung tâm. Dịch theo nghĩa đen thoạt đầu có cảm giác ngược — 「ほん を よむ ひと」 đọc theo thứ tự là "sách / trợ từ tân ngữ / đọc / người" nhưng có nghĩa là "người mà đọc sách."